MCV, MCH en MCHC

In je bloedbeeld staan drie lijnen die vaak vragen oproepen: MCV, MCH en MCHC. Ze beschrijven je rode bloedcellen: hoe groot ze zijn en hoeveel hemoglobine erin zit. Vooral als je hemoglobine laag staat, helpen ze je arts om de oorzaak te vinden. In deze blogpost lees je wat elke waarde meet, welke patronen vaak voorkomen en wat je met je huisarts kan bespreken.

Wat meten MCV, MCH en MCHC?

Zie je rode bloedcellen als kleine zakjes gevuld met hemoglobine, het eiwit dat zuurstof door je lichaam draagt.

MCV (gemiddeld celvolume): hoe groot het zakje gemiddeld is.
MCH (gemiddelde hoeveelheid hemoglobine per cel): hoeveel hemoglobine er gemiddeld in één zakje zit.
MCHC (gemiddelde hemoglobineconcentratie): hoe vol het zakje zit.

MCV en MCH bewegen meestal samen: kleinere cellen bevatten minder hemoglobine. De MCHC blijft vaker stabiel, omdat je lichaam de vulling van een cel beter bewaakt dan de grootte.

De eenheden verschillen soms tussen labo's. Vergelijk je waarde daarom altijd met het referentiebereik dat je labo ernaast zet. Ook de RDW hoort bij dit rijtje: die toont hoeveel je rode bloedcellen onderling in grootte verschillen.

Lage MCV en MCH: kleine rode bloedcellen

Kleine cellen met weinig hemoglobine ontstaan als je lichaam te weinig hemoglobine kan aanmaken. De twee vaakste oorzaken:

IJzertekort: zonder genoeg ijzer maakt je beenmerg kleinere, minder gevulde rode bloedcellen. Een tekort komt vaak door bloedverlies, zoals bij zware menstruaties, of doordat je lichaam meer ijzer nodig heeft dan je opneemt.
Dragerschap van thalassemie: een erfelijke eigenschap waarbij je lichaam de hemoglobine iets anders opbouwt. Dragers hebben van nature kleine rode bloedcellen, soms met een lichte bloedarmoede. Het komt vaker voor bij mensen met roots rond de Middellandse Zee, in Afrika of in Zuidoost-Azië.

Minder vaak speelt een langdurige ontsteking of ziekte mee. Die remt het gebruik van ijzer, ook als je voorraad op zich goed is.

Wat doet je arts? Meestal eerst je ferritine meten, je ijzervoorraad. Is die laag, dan zoekt je arts ook waar het ijzer verdwijnt. Is die normaal, dan komen andere oorzaken zoals dragerschap in beeld.

Goed om te weten: een normale MCV sluit een ijzertekort niet uit. Bij een deel van de mensen met bloedarmoede door ijzertekort zijn de rode bloedcellen nog gewoon van normale grootte.

Hoge MCV en MCH: grote rode bloedcellen

Grote rode bloedcellen zie je onder meer bij:

Een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur: beide zijn nodig om rode bloedcellen goed te laten rijpen.
Alcohol: regelmatig drinken kan je rode bloedcellen groter maken, ook zonder vitaminetekort.
Sommige geneesmiddelen: bijvoorbeeld bepaalde middelen tegen epilepsie, sommige kankerbehandelingen en methotrexaat.
Een trage schildklier of een leveraandoening: daarom kijkt je arts soms ook naar je TSH en je leverwaarden.

Een hoge MCV komt ook voor zonder bloedarmoede. Het blijft dan de moeite om de oorzaak te zoeken.

Wat doet je arts? Vaak je vitamine B12 en foliumzuur laten bepalen, en je bloedcellen onder de microscoop laten bekijken. Je arts vraagt ook naar je medicatie en je alcoholgebruik. Eerlijke antwoorden maken het zoeken een pak makkelijker.

Lage of hoge MCHC

Een lage MCHC gaat meestal samen met een lage MCV en MCH, bij ijzertekort of dragerschap van thalassemie.
Een hoge MCHC is ongewoon. Ze past bij rode bloedcellen die bolvormig zijn in plaats van plat, zoals bij de erfelijke aandoening sferocytose.

De MCHC lees je altijd samen met je hemoglobine en je MCV, nooit los.

Wat bespreek je met je huisarts?

Deze patronen zijn aanknopingspunten voor je arts, geen diagnose. Neem je verslag mee en overloop samen:

Je hemoglobine: is er bloedarmoede, of wijken alleen de indexen af?
Aanvullende waarden: zijn je ferritine, vitamine B12 en foliumzuur al gemeten?
Je verhaal: vermoeidheid, zware menstruaties, een vegetarisch of veganistisch eetpatroon, maag- of darmklachten, je alcoholgebruik en je medicatie.
Je familie: komt bloedarmoede of thalassemie voor in je familie?
Vroegere resultaten: is je MCV al jaren hetzelfde, of is die recent veranderd?

Begin niet op eigen houtje met ijzer. Extra ijzer helpt alleen als er echt een tekort is, en te veel ijzer is schadelijk.

Conclusie

MCV, MCH en MCHC vertellen hoe groot je rode bloedcellen zijn en hoe goed ze gevuld zijn. Kleine cellen wijzen vaak richting ijzertekort of dragerschap van thalassemie, grote cellen richting vitamine B12, foliumzuur, alcohol of medicatie. Welke oorzaak bij jou speelt, zoek je samen met je huisarts uit. Meer over de oorzaken van bloedarmoede lees je in Anemie, en de andere lijnen van je verslag vind je in Bloedwaarden uitgelegd.