Voor zorgverleners

Ferritine

Eenheid
μg/L

Wat is Ferritine?

Ferritine is je ijzervoorraad: de reserve die je lichaam opslaat voor later. Het zegt meer over je voorraad dan een losse ijzermeting. Genoeg ijzer voedt je energie, concentratie en de aanmaak van rode bloedcellen. Te weinig kan vermoeidheid geven; heel veel kan op ontsteking wijzen.

Klinisch kader

Ferritine is de maat voor de ijzervoorraad: een kleine, evenredige fractie van het opslageiwit lekt naar het plasma. Een laag ferritine is vrijwel altijd specifiek voor uitgeputte voorraden. Zonder ontsteking wijst een waarde onder 30 μg/L betrouwbaar op ijzertekort, een drempel die de te lage historische laboratoriumgrenzen vervangt [1] [2].

Ferritine is echter ook een acutefase-eiwit: ontsteking, leverziekte, nierfalen en kanker doen het stijgen en kunnen een echt tekort maskeren. Bij ontsteking schuift de drempel op tot 100 μg/L en is de transferrinesaturatie (onder 20 %) betrouwbaarder om ijzerrestrictie aan te tonen [1].

Een verhoogd ferritine is frequent en meestal geen ijzerstapeling: de vaakste oorzaak is metabole hyperferritinemie bij metabool syndroom, leververvetting, obesitas en dagelijks alcoholgebruik, naast ontsteking en leverziekte. Denk aan hemochromatose bij een blijvend verhoogde transferrinesaturatie, te bevestigen met HFE-genotypering [3].

Wat beweegt deze waarde?

Bloedverlies (bijvoorbeeld menstruatie), weinig ijzer in de voeding of een periode van ontsteking kunnen de waarde doen dalen of stijgen.

IJzerrijke voeding (vlees, peulvruchten, groene groenten) met wat vitamine C erbij vult de voorraad gestaag aan. Makkelijk om na enkele maanden opnieuw te meten.

Wat dit verbindt

Ontwikkeld en getoetst met de medische adviesraad van Synapse.

Referenties

  1. Fletcher, A., Forbes, A., Svenson, N. & Wayne Thomas, D. Guideline for the laboratory diagnosis of iron deficiency in adults (excluding pregnancy) and children. Br J Haematol 196, 523–529 (2022). doi.org/10.1111/bjh.17900
  2. Truong, J. et al. The origin of ferritin reference intervals: a systematic review. Lancet Haematol 11, e530–e539 (2024). doi.org/10.1016/S2352-3026(24)00103-0
  3. Valenti, L. et al. Consensus Statement on the definition and classification of metabolic hyperferritinaemia. Nat Rev Endocrinol 19, 299–310 (2023). doi.org/10.1038/s41574-023-00807-6

De kleurzones zijn persoonlijk: ze hangen af van leeftijd, geslacht, risico en voorgeschiedenis, en staan in het rapport van de patiënt zelf.

Inzichten om met de patiënt te bespreken, geen diagnose-instrument.