Voor zorgverleners

Lp(a)

Eenheid
nmol/L

Wat is Lp(a)?

Lipoproteïne(a), kortweg Lp(a), is een cholesteroldeeltje met een extra 'plakkerig' eiwit eromheen. Je waarde is grotendeels bij je geboorte al bepaald en blijft je leven lang vrij stabiel. Een hoge Lp(a) verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, los van je andere cholesterolwaarden. Eén keer weten waar je staat is waardevol. Het maakt de andere hartmarkers des te belangrijker om scherp te houden.

Klinisch kader

Lp(a) is een erfelijk bepaald cholesteroldeeltje: een LDL-achtig deeltje met apoB100 waaraan apolipoproteïne(a) gekoppeld is. De concentratie ligt voor meer dan 90 % genetisch vast en blijft levenslang stabiel. Lp(a) bevordert aderverkalking, vaatwandontsteking, klepverkalking en trombose, deels via de geoxideerde fosfolipiden die het vervoert [1].

Het is een onafhankelijke, causale risicofactor voor hart- en vaatziekten en aortaklepstenose, ook bij een laag LDL of ApoB, en statines verlagen het niet. Het risico stijgt continu en wordt klinisch relevant boven 50 mg/dL (105 tot 125 nmol/L), een drempel die één op vijf mensen overschrijdt [1] [2].

Eén meting in het leven volstaat, bij voorkeur in nmol/L, want massa-eenheden hangen af van de deeltjesgrootte en een vaste omrekening is onbetrouwbaar [3]. Zolang specifieke Lp(a)-verlagers nog in onderzoek zijn, is een verhoogde waarde vooral een reden om de andere risicofactoren strenger aan te pakken [2] [3].

Wat beweegt deze waarde?

Vooral erfelijk. Leefstijl beweegt deze waarde nauwelijks, dus schommelingen zijn meestal klein.

Lp(a) zelf is moeilijk te verlagen met leefstijl. De grootste winst zit in het extra rustig houden van je andere hartmarkers zoals ApoB en LDL. Bespreek een verhoogde waarde met je arts.

Wat dit verbindt

Ontwikkeld en getoetst met de medische adviesraad van Synapse.

Referenties

  1. Kronenberg, F. et al. Lipoprotein(a) in atherosclerotic cardiovascular disease and aortic stenosis: a European Atherosclerosis Society consensus statement. Eur Heart J 43, 3925–3946 (2022). doi.org/10.1093/eurheartj/ehac361
  2. Mach, F. et al. 2025 Focused Update of the 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J 46, 4359–4378 (2025). doi.org/10.1093/eurheartj/ehaf190
  3. Koschinsky, M. L. et al. A focused update to the 2019 NLA scientific statement on use of lipoprotein(a) in clinical practice. J Clin Lipidol 18, e308–e319 (2024). doi.org/10.1016/j.jacl.2024.03.001

De kleurzones zijn persoonlijk: ze hangen af van leeftijd, geslacht, risico en voorgeschiedenis, en staan in het rapport van de patiënt zelf.

Inzichten om met de patiënt te bespreken, geen diagnose-instrument.