# Slaap

Source: https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/slaap

## Slaapkwaliteit

Slaap is een essentieel herstelproces waarin het lichaam energievoorraden aanvult en afvalstoffen afvoert. Een verstoorde slaap gaat samen met een verhoogd risico op cardiovasculaire aandoeningen[1], metabole ziekten[2], psychische klachten[3], neurodegeneratieve aandoeningen[4] en een hogere algemene sterfte[5]. Voor kanker is het beeld gemengd: vooral een lange slaapduur lijkt samen te hangen met bepaalde kankers, zoals colorectaal carcinoom[6].

Beter slapen verbetert aantoonbaar hoe iemand zich voelt en functioneert, ook mentaal[3]. Of het ook hartinfarcten of sterfte voorkomt, is niet aangetoond.

#### Richtlijnen

Meerdere meta-analyses tonen dat de optimale slaapduur 7 tot 9 uur bedraagt: zowel korte (minder dan 6 uur) als lange slaap (meer dan 9 uur) gaat samen met een verhoogd risico op chronische ziekte en sterfte[7, 8, 9].

#### Hoe Synapse dit beoordeelt

Synapse brengt de slaapgezondheid in kaart met de Mini Sleep Questionnaire (MSQ)[10], aangevuld met de Insomnia Severity Index (ISI)[11]. De MSQ beoordeelt zowel de slaapkwaliteit 's nachts als de waakkwaliteit overdag; beide dimensies worden apart gescoord. De score per dimensie combineert MSQ en ISI en houdt rekening met de slaapduur: binnen het venster van 7 tot 9 uur is er geen correctie, daarbuiten daalt de score, en te kort slapen weegt zwaarder dan te lang slapen. Die combinatie is een eigen keuze van Synapse en geen extern gevalideerd composiet. Het resultaat is een score van 0 tot 100 met de algemene zone-indeling:

| Score slaapkwaliteit (0-100) | Beoordeling |
| --- | --- |
| > 75 | Optimaal |
| 50 tot 75 | Aanvaardbaar |
| 25 tot 50 | Aandacht |
| < 25 | Prioriteit |

De rijen (slaapmedicatie, moeilijk inslapen, te vroeg wakker worden, rusteloze nachten, moeilijk weer inslapen, snurken) zijn frequenties; Synapse toont er geen referentiewaarde bij. Daarnaast vraagt Synapse specifiek naar snurken en naar nachtwerk of ploegendienst.

## Waakkwaliteit

De MSQ beoordeelt naast de nacht ook de waakkwaliteit overdag: moeilijk wakker blijven, moe opstaan, opstaan met hoofdpijn, en moe en futloos zijn[10]. Slaperigheid overdag weerspiegelt zowel de kwaliteit als de duur van de nachtrust, en kan wijzen op slaapapneu.

#### Richtlijnen

Voor de screening op obstructieve slaapapneu is STOP-BANG een gangbare en praktische vragenlijst[12].

#### Hoe Synapse dit beoordeelt

Synapse scoort de waakkwaliteit apart van de slaapkwaliteit, op dezelfde manier: een combinatie van MSQ en ISI met een correctie voor de slaapduur, en dezelfde zone-indeling van 0 tot 100. Bij de rijen toont Synapse geen referentiewaarde.

Voor het inschatten van slaapapneu gebruikt Synapse een vragenset op basis van STOP-BANG[12], waarin de nekomtrek vervangen is door de middel-lengteverhouding, omdat buikvet sterk samenhangt met obstructieve slaapapneu[13]. Gepubliceerde afkappunten voor die verhouding bij slaapapneu liggen rond 0,575 bij mannen en 0,595 bij vrouwen[14]. Deze aangepaste versie is niet extern gevalideerd, waardoor de gepubliceerde testkenmerken van de originele STOP-BANG er niet onverkort op van toepassing zijn.

#### Klacht en uitkomst

Een betere slaap verbetert aantoonbaar hoe iemand zich overdag voelt en functioneert[3]. Of de behandeling van slaapklachten of slaapapneu ook hartinfarcten of sterfte voorkomt, is niet aangetoond.

Ontwikkeld en getoetst met de [medische adviesraad](https://synapse-lifestyle.com/nl/advisory-board) van Synapse.

## Referenties

1. Pan, Y. et al. The association between sleep deprivation and the risk of cardiovascular diseases: a systematic meta-analysis. Biomed Rep 19, 78 (2023). https://doi.org/10.3892/br.2023.1660
2. Che, T. et al. The association between sleep and metabolic syndrome: a systematic review and meta-analysis. Front Endocrinol (Lausanne) 12, 773646 (2021). https://doi.org/10.3389/fendo.2021.773646
3. Scott, A. J. et al. Improving sleep quality leads to better mental health: a meta-analysis of randomised controlled trials. Sleep Med Rev 60, 101556 (2021). https://doi.org/10.1016/j.smrv.2021.101556
4. Bubu, O. M. et al. Sleep, cognitive impairment, and Alzheimer's disease: a systematic review and meta-analysis. Sleep 40, zsw032 (2017). https://doi.org/10.1093/sleep/zsw032
5. Shen, X. et al. Nighttime sleep duration, 24-hour sleep duration and risk of all-cause mortality among adults: a meta-analysis of prospective cohort studies. Sci Rep 6, 21480 (2016). https://doi.org/10.1038/srep21480
6. Zhao, H. et al. Sleep duration and cancer risk: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Asian Pac J Cancer Prev 14, 7509–7515 (2013). https://doi.org/10.7314/apjcp.2013.14.12.7509
7. Hirshkowitz, M. et al. National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations: methodology and results summary. Sleep Health 1, 40–43 (2015). https://doi.org/10.1016/j.sleh.2014.12.010
8. Itani, O. et al. Short sleep duration and health outcomes: a systematic review, meta-analysis, and meta-regression. Sleep Med 32, 246–256 (2017). https://doi.org/10.1016/j.sleep.2016.08.006
9. Jike, M. et al. Long sleep duration and health outcomes: a systematic review, meta-analysis and meta-regression. Sleep Med Rev 39, 25–36 (2018). https://doi.org/10.1016/j.smrv.2017.06.011
10. Natale, V. et al. Psychometric goodness of the Mini Sleep Questionnaire. Psychiatry Clin Neurosci 68, 568–573 (2014). https://doi.org/10.1111/pcn.12161
11. Morin, C. M. et al. The Insomnia Severity Index: psychometric indicators to detect insomnia cases and evaluate treatment response. Sleep 34, 601–608 (2011). https://doi.org/10.1093/sleep/34.5.601
12. Chung, F. et al. STOP-Bang questionnaire: a practical approach to screen for obstructive sleep apnea. Chest 149, 631–638 (2016). https://doi.org/10.1378/chest.15-0903
13. Santos, R. B. et al. Accuracy of global and/or regional anthropometric measurements of adiposity in screening sleep apnea: the ELSA-Brasil cohort. Sleep Med 63, 115–121 (2019). https://doi.org/10.1016/j.sleep.2019.04.020
14. Unal, Y. et al. Association between obstructive sleep apnea syndrome and waist-to-height ratio. Sleep Breath 23, 523–529 (2019). https://doi.org/10.1007/s11325-018-1725-4