# Urinezuur

Source: https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/biomarkers/uric-acid

Eenheid: mg/dL

## Wat is Urinezuur?

Urinezuur ontstaat bij de afbraak van stoffen die 'purines' heten, uit voeding en je eigen cellen. Je nieren voeren het normaal netjes af. Netjes binnen bereik blijven voorkomt dat kristallen zich ophopen in gewrichten. Het hangt ook samen met je stofwisseling en bloeddruk.

## Klinisch kader

Urinezuur is het eindproduct van de purinestofwisseling en heeft een **dubbel profiel**: in het plasma een belangrijke antioxidant, in de cel en in een atherosclerotische plaque juist pro-oxidant. Oplosbaar urinezuur activeert het aangeboren immuunsysteem via het NLRP3-inflammasoom en NF-κB, met meer IL-1β, IL-6 en TNF-α, ook zonder kristalvorming [1].

In een dosis-responsmeta-analyse van 39 studies met ruim een miljoen deelnemers ging hyperurikemie samen met ongeveer 20 % meer coronairlijden en 75 % meer **cardiovasculaire sterfte**, met 16 % extra risico per eenheid stijging [2].

Causaliteit is niet bewezen: genetisch verhoogd urinezuur veroorzaakt wel jicht, maar niet diabetes, coronairlijden, beroerte of hartfalen [3]. Urinezuur is daarom vooral een **risicomarker** die het cardiometabole en inflammatoire profiel verfijnt, samen met de andere metabole parameters [3].

## Wat beweegt deze waarde?

Veel rood vlees, orgaanvlees, alcohol (vooral bier) en suikerhoudende dranken kunnen het verhogen. Erfelijkheid speelt mee.

Minder alcohol en suikerrijke dranken, meer water en een gevarieerd voedingspatroon helpen het te verlagen over de weken.

Ontwikkeld en getoetst met de [medische adviesraad](https://synapse-lifestyle.com/nl/advisory-board) van Synapse.

## Referenties

1. Joosten, L. A. B., Crişan, T. O., Bjornstad, P. & Johnson, R. J. Asymptomatic hyperuricaemia: a silent activator of the innate immune system. Nat Rev Rheumatol 16, 75–86 (2020). https://doi.org/10.1038/s41584-019-0334-3
2. Lyu, D. et al. Association of hyperuricemia with coronary heart disease and other cardiovascular outcomes: a systematic review and dose-response meta-analysis. PLoS One 20, e0337091 (2025). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0337091
3. Keenan, T. et al. Causal assessment of serum urate levels in cardiometabolic diseases through a Mendelian randomization study. J Am Coll Cardiol 67, 407–416 (2016). https://doi.org/10.1016/j.jacc.2015.10.086

- [Lees verder in de referentiegids](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/hart#Consequence-CSInflammation-FUricAcid)
- [Alle biomarkers in de gids](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide#biomarkers)

De kleurzones zijn persoonlijk: ze hangen af van leeftijd, geslacht, risico en voorgeschiedenis, en staan in het rapport van de patiënt zelf.

Inzichten om met de patiënt te bespreken, geen diagnose-instrument.