# HDL cholesterol

Source: https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/biomarkers/hdl-cholesterol

Eenheid: mg/dL

## Wat is HDL cholesterol?

HDL-cholesterol helpt overtollig cholesterol uit je bloedvaten terug naar de lever te brengen. Het wordt daarom vaak het 'opruimende' cholesterol genoemd. Een gezonde HDL-waarde hangt samen met soepeler bloedvaten. Hier geldt: iets hoger is meestal gunstiger, al telt het totaalplaatje meer dan dit ene getal.

## Klinisch kader

**HDL-cholesterol is een risicomarker, geen behandeldoel.** HDL-deeltjes voeren overtollig cholesterol uit de vaatwand af naar de lever en werken ontstekingsremmend en antioxidatief. Een lage waarde gaat samen met een hoger cardiovasculair risico en is een criterium van het metabool syndroom [1] [2].

Toch is HDL zelf **geen causaal beschermende factor**: genetische studies tonen geen effect van een hoger HDL op coronairlijden zodra triglyceriden en ApoB meegerekend worden, en medicijnen die HDL verhogen voorkwamen geen events. De lage waarde weerspiegelt vooral het onderliggende profiel: hoge triglyceriden, insulineresistentie en veel ApoB-deeltjes [1] [3].

Het verband is niet lineair: onder 40 mg/dL stijgt het risico, boven 70 mg/dL geeft meer HDL geen extra bescherming en zeer hoge waarden gaan samen met meer sterfte [3]. Er zijn daarom geen HDL-streefwaarden. De winst zit in **leefstijl** en in het verlagen van LDL, non-HDL en ApoB [2].

## Wat beweegt deze waarde?

Weinig beweging, roken en veel snelle suikers kunnen het verlagen. Erfelijkheid speelt ook een rol.

Regelmatige beweging, gezonde vetten (olijfolie, noten, vette vis) en stoppen met roken tillen dit langzaam maar zeker op.

## Wat dit verbindt

- [LDL cholesterol](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/biomarkers/ldl-cholesterol)
- [Cholesterol](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/biomarkers/total-cholesterol)
- [Triglyceriden](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/biomarkers/triglycerides)

Ontwikkeld en getoetst met de [medische adviesraad](https://synapse-lifestyle.com/nl/advisory-board) van Synapse.

## Referenties

1. Pownall, H. J., Rosales, C., Gillard, B. K. & Gotto, A. M. High-density lipoproteins, reverse cholesterol transport and atherogenesis. Nat Rev Cardiol 18, 712–723 (2021). https://doi.org/10.1038/s41569-021-00538-z
2. Visseren, F. L. J. et al. 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. Eur Heart J 42, 3227–3337 (2021). https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484
3. Razavi, A. C. et al. Does Elevated High-Density Lipoprotein Cholesterol Protect Against Cardiovascular Disease? J Clin Endocrinol Metab 109, 321–332 (2024). https://doi.org/10.1210/clinem/dgad406

- [Lees verder in de referentiegids](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/hart#Consequence-CSCholesterol-FHDL)
- [Alle biomarkers in de gids](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide#biomarkers)

De kleurzones zijn persoonlijk: ze hangen af van leeftijd, geslacht, risico en voorgeschiedenis, en staan in het rapport van de patiënt zelf.

Inzichten om met de patiënt te bespreken, geen diagnose-instrument.