# HbA1c

Source: https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/biomarkers/hba1c

Eenheid: %

## Wat is HbA1c?

HbA1c laat zien hoe hoog je bloedsuiker gemiddeld was in de voorbije twee tot drie maanden. Suiker in je bloed bindt zich aan hemoglobine, de rode kleurstof in je bloedcellen. Hoe hoger je gemiddelde bloedsuiker, hoe meer suiker eraan vastzit en hoe hoger je HbA1c.

## Klinisch kader

**HbA1c weerspiegelt de gemiddelde glykemie van de voorbije twee tot drie maanden** en is een belangrijke parameter voor de diagnose en opvolging van prediabetes en diabetes [3].

In het kader van insulineresistentie is HbA1c echter vooral een **latere marker van metabole ontregeling**. Insulineresistentie en compensatoire hyperinsulinemie kunnen al jarenlang aanwezig zijn terwijl de bètacel de glykemie nog binnen normale grenzen houdt [1]. Een normaal HbA1c sluit insulineresistentie daarom niet uit.

Wanneer HbA1c begint te stijgen, wijst dit erop dat de compensatie onvoldoende wordt om de glucosehuishouding volledig normaal te houden. Voor het vroeg detecteren van insulineresistentie zijn markers zoals **HOMA-IR, TyG-index en triglyceriden/HDL** daarom gevoeliger [1].

HbA1c moet steeds in zijn klinische context worden geïnterpreteerd. Aandoeningen die de **levensduur van erytrocyten of hemoglobinesamenstelling** beïnvloeden, zoals anemie, bloedverlies, nierlijden en hemoglobinopathieën, kunnen de waarde vertekenen [2] [3].

## Wat beweegt deze waarde?

HbA1c reageert traag: het weerspiegelt weken, geen dagen. Wat het meest helpt: minder snelle suikers en sterk bewerkte koolhydraten, meer vezels, meer beweging (ook een korte wandeling na de maaltijd telt), een gezond gewicht en voldoende slaap.

Verwacht pas na twee tot drie maanden een zichtbaar effect op deze waarde; dat is normaal en geen teken dat je inspanning niet werkt.

## Wat dit verbindt

- [Glucose](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/biomarkers/glucose)
- [HOMA-IR](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/biomarkers/homa-ir)
- [Triglyceriden](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/biomarkers/triglycerides)

Ontwikkeld en getoetst met de [medische adviesraad](https://synapse-lifestyle.com/nl/advisory-board) van Synapse.

## Referenties

1. Roden, M. & Shulman, G. I. The integrative biology of type 2 diabetes. Nature 576, 51–60 (2019). https://doi.org/10.1038/s41586-019-1797-8
2. Bruhn, L. et al. Physiological factors contributing to HbA1c in the normal and pre-diabetic range: a cross-sectional analysis. Endocrine 68, 306–311 (2020). https://doi.org/10.1007/s12020-020-02234-3
3. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 2. Diagnosis and Classification of Diabetes: Standards of Care in Diabetes-2026. Diabetes Care 49, S27–S49 (2026). https://doi.org/10.2337/dc26-S002

- [Lees verder in de referentiegids](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide/stofwisseling#Consequence-CSInsulin-FHBA1C)
- [Alle biomarkers in de gids](https://synapse-lifestyle.com/nl/reference-guide#biomarkers)

De kleurzones zijn persoonlijk: ze hangen af van leeftijd, geslacht, risico en voorgeschiedenis, en staan in het rapport van de patiënt zelf.

Inzichten om met de patiënt te bespreken, geen diagnose-instrument.